موزاییک چيست و چه كاربردي دارد؟

کف لمینت (2)
مزاياي مختلف نصب کفپوش های لمينت‌
مهر ۱۶, ۱۳۹۶
94633438968061083148
همه چیز درباره سنگ دهبید و خصوصیات آن
مهر ۲۴, ۱۳۹۶
موزاییک (2)

یکی از پر استفاده ترین مصالح ساختمانی موزاییک می‌باشد، ولی متأسفانه در کشور ما هیچ عملی بر روی آن انجام نگرفته است  و شما در هیچ کتابخانه‌ای نمی‌توانید اطلاعاتی در باره آن پیدا کنید. متأسفانه تنها در سایت سیویلیکا آن هم به‌صورت خیلی مختصر و فقط در باره موزاییک‌های تک لایه‌ای مطالبی وجود دارد. این توضیحات و جمع آوری اطلاعات هم کار شخصی بوده که انجام داده‌ام . اهمیت موضوع در اینجاست که موزاییک در قاره اروپا و بخصوص کشورهای آلمان و ایتالیا کاربرد فراوانی دارد و برای اولین بار تولید موزاییک‌های تک لایه‌ای نیز در آنجا آغاز شده و در ایران نیز تنها یک کارخانه در آن‌هم در یزد این نوع موزاییک را تولید می‌کند.

موزاییک (1)

معرفی: موزاييک به کف پوشی می‌گویند که متراکم و فشرده است، در واقع نوعی بتن است که فشردگی خود را يا از روش لرزش و يا از روش فشار پرسی به دست می‌آورد ، موزاییک متشکل از سيمان ، ماسه ، پودر سنگ، سنگ دانه،  و آب می‌باشد که در ابعاد و طرح‌های مختلفی موجود است. به‌طور کلی موزاييک شامل دو لایه می‌شود :

۱) لايه زيرين يا نارين: اين لايه نسب به لايه رويه دارای ضخامت بيشتری می‌باشد و وظیفه تحمل فشار را نيز عهده دار است. و مانند لايه رويه از سيمان ،آب و ماسه تشکيل شده است.

۲) لايه رويه و يا رنگ موزاييک : اين لايه که نقش و نگار سطح موزاييک را تشکيل می‌دهد از ترکيبات دانه بندی شده و رنگی ، آب، پودر سنگ و سيمان تشکیل شده است .

بهترین سنگسابی را از ما بخواهید.

روش‌های توليد موزاییک :

۱ ) روش ویبره‌ای یا لرزشی: در اين مورد به هیچ عنوان با فشار سروکار نداریم و عمل تراکم و فشردگی و يکنواخت سازی به‌وسیله دستگاه لرزاننده صورت می‌گیرد و معمولاً به دلیل داشتن سطحی صاف احتیاجی به ساب نیز ندارد اما نوعی موزاییک‌های ويبره وجود دارد که در آن‌ها از سنگ تزيينی استفاده شده است و عمل سايش روی آن‌ها صورت می‌گیرد.( تک قشری)

موزاییک (4)

 ۲ ) روش پرسی : در اين مورد تراکم موجود در موزاییک به دلیل اعمال فشار با استفاده از دستگاه پرس می‌باشد. اين فشار بر اساس ابعاد و نوع سنگ دانه‌های به کار رفته در آن تغییر و متنوع می‌باشد. موزاییک‌هایی که به این روش توليد می‌شوند حتماً باید ساب بخورند.( دو قشری)

انواع موزاييک :۱- موزاییک‌های ویبره‌ای ۲- موزاییک‌های گرانيتی و معمولی

در  موزاییک‌های تک لايه ساب خوردن و فشار پرسی وجود ندارد و برای توليد آن به و برای توليد آن دستگاه‌ها و ابزار پیچیده‌ای مورد نياز نیست . تنها یک دزاتور (پيمانه کن )، یک هم زن و يک تسمه نقاله ۱۰تا۱۲ متری مجهز به ويبراتور کافی است.  روش توليد بدين صورت است که پس از مخلوط شدن، مواد توسط پيمانه کن به‌اندازه مورد نياز هر قالب ، به داخل قالب‌های لاستيکی ريخته می‌شوند و روی نوار نقاله گذاشته می‌شوند که اين نوار حالت لرزان دارد و با لرزش مواد سبب خارج شدن هوا از میان مواد موزاييکی می‌شود. پس از آن قالب‌ها را حدود ۵ ساعت به حال خود رها کرده تا خشک شوند ، سپس قالب‌ها را از یکدیگر جداسازی کرده و موزاییک‌ها را داخل آب می‌گذارند و بعد از آن بسته بندی می‌نمایند.

موزاییک (2)

۳) موزاييک شسته: توليد اين نوع موزاييک نیز مشابه موزاییک‌های معمولی و گرانيتی می‌باشد، با اين فرق که زمانی که موزاييک جهت از دست دادن آب فیزیکی خود در گرمخانه می‌ماند، ۵ ساعت است و سپس در هنگام ساب نيز متفاوت با موزاييک عادی ساب می‌خورند. به این شکل که در دستگاه ساب به‌جای کله‌های ساب (سنگ سمباده) فرچه‌های سيمی در ۳ مرحله که از زبری به نرمی جای گرفته‌اند .

موزاییک‌ها پرداخت شده و در هنگام ساب نيز بر روی موزاییک‌ها آب پر فشار ریخته می‌شود.

۴) موزاییک‌های تک لایه‌ای: این نوع بيشتر در کشورهای آلمان و ايتاليا توليد شده و کاربرد دارد .اين موزاييک تک لايه بوده و به دلیل وزن کم در ساختمان‌های مرتفع از آن استفاده می‌شود. اين نوع موزاييک قسمت زيرين يا نارين ندارد و دانه‌های بسيار کوچکی در آن استفاده شده است، ولی به‌طور کلی برنامه توليد آن مشابه موزاييک گرانيتی است و همچنین در بخش پرس، در زير پرس کانال‌ها و مسیرهایی وجود دارد که بر روی آن قرار گرفته است به‌طوری که پرس شده و کاملاً خارج می‌شود.

موزاییک (3)

طبقه بندی موزاییک‌ها بر اساس شکل ظاهری و نمای سطح رويه :

  • ۱)موزاييک سنگ دار: موزاييکی که سطح رویه‌ی آن متشکل از سنگ‌های تزئينی است و به ۳ صورت شسته و  صاف و شياردار(طرح دار) ساخته می‌شوند و برحسب سایز و قطر دانه‌های سنگی به ۵ دسته گروه بندی می‌شوند
  • ۲) موزاييک سيمانی: موزاييکی است که در سطح رويه هیچ‌گونه سنگ دانه‌های تزئينی ندارد و تنها دارای شيار و طرح‌های ساده است.
  • ۳) موزاییک شسته : موزاییکی را گویند که سطح آن دارای دانه‌های شن برجسته آشکار ست
  • ۴) موزاييک شياردار: موزاييکی که سطح رويه آن فرورفتگی و برجستگی‌هایی به اشکال مختلف وجود داشته و به‌عنوان سنگ فرش پياده رو و محوطه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بهترین سنگسابی را از ما بخواهید.

۵) موزاییک پلاکی: به موزاییکی گویند که در سطح رويه آن مصالح ساختمانی سخت و صيقل پذير قرار می‌گیرد. اندازه اين سنگ‌ها بر مبنای ابعاد موزاییک متفاوت می‌باشد و به‌صورت صاف ساخته می‌شوند.

آزمایش‌ها: مقاومت در برابر يخ زدگی، تست مقدماتی ابعاد موزاییک، تعيين مقاومت خمشی سايشی، استاندارد ۷۵۵ ايران: با توجه به استاندارد ۷۵۵ ايران موزاییک بايد دارای اين ویژگی‌ها باشد: ميزان جذب آب یا Water absorption حداکثر ۸ درصد، مقاومت خمشی یا Compression resistance (به‌صورت ميانگين) حداقل ۴۵ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و حداکثر ۴۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع (به‌صورت منفرد)، تلورانس ابعاد یا Dimension tolerance حداکثر -+ ۲ و تقعر و تحدب یا Concavo-convex حداکثر -+۲ میلی‌متر و ميانگين سايش یا Mean abrasion حداکثر طول ۳۲ میلی‌متر می‌باشد. تولید موزاییک ۶ مرحله دارد که روی دستگاه پرس انجام می‌شود و داری ۶ توقفگاه است. (البته در صورتی که نقش این ۶ مرحله را در تولید موزاییک نقش اصلی بدانیم)

13149340312

لغت موزاییک به معنی نقش و نگار یا تصویری است که از قرار دادن بخشه‌ای کوچک رنگی سنگ، سرامیک، کاشی و شیشه و … در کنار یکدیگر تشکیل می‌گردد. حتی از تکه‌های کاغذ و یا هر چیز دیگری نیز می‌توان استفاده نمود. در گذشته شیشه‌های رنگی و سنگ‌ها بیشترین کاربرد را داشته‌اند و امروزه علاوه بر آن‌ها می‌توان از سرامیک، کاشی و مواد جدیدی که با نامه‌ای مختلف با همین هدف تولید می‌شوند استفاده نمود.

در گذشته‌های بسیار دور شیشه از ارزش بالای برخوردار بوده و جنبۀ تزئینی داشته است و امروزه بااینکه به‌صورت ارزان، متنوع در رنگ و انبوه تولید می‌شوند، لیکن جنبه‌ی هنری خود را از حفظ کرده‌اند که پنجره‌ای نوین از طراحی و معماری را می‌گشاید.

در معماری قدیم ایران تزئین پنجره‌ها به‌صورت چسباندن پاره‌های کوچک شیشه رنگی در انواع نقش و نگارهای زیبای هندسی و غیر هندسی بود. برخی از این پنجره‌ها را اورسی می‌نامیدند. در کاخ گلستان نمونه‌هایی از این پنجره‌ها را می‌توان مشاهده کرد. این هنر که از دوره باستان همواره بخشی از زندگی انسان‌ها بوده است، چشم‌اندازهای دل‌پذیرتری را برای زندگی آینده ایجاد خواهد کرد.

چ

در معماری سرزمین ایران و به‌خصوص در بناهای مذهبی هنر موزاییک بیش از تمام کشورها استفاده شده است. این هنر باوجود آوردن فضاهای رنگارنگ باعث تأثیر زیاد و فوق‌العاده‌ای بر بیننده می‌شود. اگر می‌خواهید قدمت و بزرگی ایران کهن را دریابید به اکتشافات جام موزاییکی مارلیک که متعلق به هزارۀ اول پیش از میلاد است، خشت‌های لعاب دار چغازنبیل و آجرهای لعاب دار رنگین و منقوش به جا مانده از زمان هخامنشیان، دقت و توجه بیشتری نمایید. همچنین از مسجد شیخ لطف الله در اصفهان می‌توان به‌عنوان مثالی از آثار پس از اسلام اسم برد.

متأسفانه در این حوزه علی رغم پیشینه کهن این هنر در ایران، در معماری امروز کشورمان کمتر فعالیتی انجام گرفته و جایگاه این هنر در پیرامون ما خالی است و حتی باید گفت جایگاه قدیمی خود را نیز از دست داده است، به‌طوری که امروزه در بناهای جدید موزاییک و شیشه رنگی تقریباً اثری از آن دیده نمی‌شود.

زيبايي موزاییک در ايجاد و ارزش قائل شدن برای فضاهاي مختلف

وقتی قطعات كوچك و رنگين سنگ، شيشه، يا كاشي در مجاورت هم جای می‌گیرند و طرح‌های تزييني یا تصاوير گوناگون پديد می‌آید، موزاییک نامیده می‌شود؛ که هنري باستاني و کهن است كه همواره در حال یافتن چیزهای جدید در آن می‌باشیم. موزاییک به‌عنوان يك هنر تزييني مانند نقش و نگار روي ديوار، آشنا ولي پيش پا افتاده رخ می‌نمایاند تا بالاخره در دستان ماهر يك هنرمند قرار گيرد، آن زمان اين بيان تبدیل به هنري به طراوت ذهن خالق آن خواهد شد.

Ro

قطعات سنگي كه به‌منظور يك طرح موزاییکی كف استفاده می‌شوند، آن قدر كوچك هستند كه گوی اين طرح موزاییکی نقاشي با سنگ می‌باشد و به همین دلیل موزاییک كف، پا را بسيار فراتر از مرزهای اين رسانه قرار داده است. امروزه موزاییک‌ها به همان صورتی ساخته می‌شوند كه زمانی در پومپئي به‌عنوان مواد کف‌پوش کاربرد داشت. به این صورت كه تکه‌های سنگي كوچك را برداشته و با دست درون ملاط می‌گذارند. از لحاظ طراحي، اين راهکار بسیار ساده، انعطاف پذير محسوب می‌شود و به همين دلیل است که کف‌پوش‌های موزاییک را همیشه در لبه برش سبك فضاهاي درونی جای می‌دهند. بنابراين جاي هیچ‌گونه شگفتی وجود ندارد که بدانیم، موزاییک در تمام عصرها از عهد باستان گرفته تا به امروز استفاده می‌شده و نشان‌دهنده‌ی قدرت صاحب خانه بوده است و همواره کف‌پوشی بی‌نظیر بوده و نماد عشق به سبک‌های نوين به‌حساب می‌آمده؛ حتي در شرایط کنونی نيز تفاوتي ایجاد نشده: کف‌پوش‌های موزاييك معمولاً داراي رنگ‌های متنوع و طرح‌های بی‌شماری می‌باشند.

موزاییک‌های آماده

استفاده از موزاییک‌های آماده براي خلق محدوده‌ها و عناصر تزييني، روشي مقرون به‌صرفه‌تر براي پوشش كف است. گرچه استفاده از سنگ رایج‌تر است اما براي هرگونه پوشش كف، پس زمينه شبکه شبکه یا مشبک می‌تواند استفاده شود. برگ‌های پاييزي، امواج پيچشي و درختان مو برخي مواقع حاشيه يك طرح ساده را شکل می‌دهند. با تدبيری كه می‌اندیشید، می‌توانید اجزای تزييني موزاییک را درون کاشی‌های سراميك يا حتي درون کف‌پوش‌های چوبي درج نماييد تا در كل نمونه ترکیبی باب میل شما به وجود آيد.

مثلاً شايد تمايل به نقش زدن تصويري رنگي در كف آشپزخانه منزلتان داشته باشيد. احتمالاً تکه‌ای موزاییک هم رنگ با کف‌پوش‌های ورودي می‌تواند حروف اول نام صاحب‌خانه را بر خود نقش بنهد كه اين نيز سرتاسر تفاخر بوده و موقعيت برتر و والاي صاحب‌خانه را القا می‌کند. یا تصور کنید که چقدر هيجان انگيز می‌شود اگر داخل قطعات سنگ مرمر، موزاییک‌های شیشه‌ای جای گيرند. اين قطعات شیشه‌ای مثل الماسی گران‌بها از سطح كدر و مات اتاق منعکس می‌شوند. در واقع هيچ محدوديتي وجود ندارد. موزاییک‌ها همان قدر که به‌آرامی بر كف حمام جاي می‌گیرند، كف اتاق پذيرايي نیز به همین آرامی قرارمی گیرند.

به همان صورت كه می‌توانید وسايل و لوازم مختلف را با اضافه کردن چيزهاي مناسب دارای ارزش و اعتبار کنید، درباره كف اتاق نيز می‌توان به همین صورت عمل کرد كه با موزاییک آراسته می‌شود، اما باید بدانیم که تصاوير سنگي نسبت به لوازم پارچه‌ای چند منظوره تر می‌باشند؛ در يك تركيب هیجان انگيز، تکه‌های كنار هم چیده شده‌ی موزاییک می‌توانند مانند يك ستاره نقشي حیاتی در طراحي كف اتاق بازی نمایند. اندکی از طرح‌های كف، حالتي پر اقتدار به‌مانند کف‌های تماشايي متشکل از سنگ‌های رنگي دارا می‌باشند. اگر خواهان الگویی رنگي و مینیاتوری و ظریف می‌باشید، براي پوشش كف قطعات موزاییک را مورد توجه قرار دهيد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *